Gilde Broederschap van Onser Liever Vrouwe

Maria tradities op de Inventaris Immaterieel Erfgoed Oirschot

Museum de Vier Quartieren in Oirschot opent op zondag 21 februari 2026 een bijzondere tentoonstelling over een van de oudste gilden van het dorp: het Gilde Broederschap van Onser Liever Vrouwe, verbonden aan de rooms-katholieke kerk van Oirschot. Deze tentoonstelling neemt bezoekers mee door de bijzondere band die het gilde eeuwenlang heeft met Moeder Maria. De band met Maria vormt de spil in het gildeleven.

Band met Maria

Het Gilde Broederschap van Onser Liever Vrouwe vindt zijn oorsprong in 1463 en is voortgekomen uit kerkelijke broederschappen die zich in de 11e eeuw in Noord-Frankrijk en de Zuidelijke Nederlanden vormden. Deze broederschappen kenden een diep religieuze en sociale samenhang: leden droegen gezamenlijk verantwoordelijkheid, verzorgden hun overledenen met eerbied en vonden gemeenschap in teermalen en rituelen.

In de loop der tijd veranderden de broederschappen. Vanaf het einde van de 15e eeuw kreeg de schuttersfunctie een steeds grotere rol. Zo ging ook het  Gilde Broederschap van Onser Liever Vrouwe in 1934 schieten en sloot het zich aan bij andere schuttersgilden in de regio.

De verering van Maria bleef al die eeuwen de verbindende factor. De gildeleden houden nog steeds al eeuwenlang de Mariadagen, zoals Maria Lichtmis, Tweede Pinksterdag en Maria Hemelvaart in ere. Ook dragen ze kostuums in de Mariakleur blauw. Het gildezilver schetst de diepe band die de gildeleden hebben met Maria. Op 7 februari is ´het in ere houden van de Mariatradities door het Gilde Broederschap van Onser Liever Vrouwe´ op de Inventaris Immaterieel Erfgoed Oirschot geplaatst.

Praktische informatie

• Opening tentoonstelling: zondag 22 februari 2026
• Locatie: Museum de Vier Quatieren Oirschot – Sint Oduphusstraat 11, Oirschot
• Openingstijden: dinsdag t/m zondag van 13.00 tot 16.30 uur
• Website: www.museumdevierquartieren.nl

Op zondag 24 augustus werd er weer geschoten voor een nieuwe koning. Koning Anouska Aarts ging de strijd aan met haar vader Ad Aarts. De dag werd natuurlijk gestart met een Heilige mis. Na de mis werd er een vendelgroet gebracht aan onze beschermvrouwe Topy om daarna Anouska op te halen. In de gildetuin stond er een lunch klaar voor al onze gildebroeders en gildezusters.

Na een korte verschieting van 22 rake schoten was het Ad Aarts degene die het laatste stukje van de vogel eraf schoot.
Daarmee hebben we een nieuwe koning voor de komende 2 jaar.
Ad gefeliciteerd!!

Op zondag 7 september vindt de jaarmarkt weer plaats. Het markplein van het gezellige Oirschot staat dan weer boordevol met kramen gevuld met van alles en nog wat.

Er zijn nog enkele plekjes beschikbaar, dus wanneer je nog interesse hebt? Schrijf je dan nog snel in.

Vraag naar een inschrijfformulier door te mailen naar: Oirschotsejaarmarkt@gmail.com

Op zondag 29 juni werd het gildefeest in Knegsel gehouden. Het gildefeest werd georganiseerd door het gilde Monulphus en Gondulpus uit Knegsel ter ere van hun 250 jarig bestaan. Maar liefst 56 gildes in en buiten de kring deden er mee.

Het was een zeer warme dag met tropische temperaturen. Ondanks dat lieten wij ons niet van het veld slaan. We waren van de partij en zoals het hoort, weer of geen weer, in vol ornaat!

Als om 8 uur in de ochtend werd er verzameld door de Koning en de Hoofdman om daarna de mis en de erewijn om 9 uur bij te wonen. Rond half 12 kwamen de rest van alle gildebroeders en zusters aan in Knegsel. De optocht vertrok, aangezien we nummer 35 waren, hebben we het eerste stuk optocht gekeken op een schaduwplekje. De optocht was warm, maar gelukkig stond er een lekker windje en was de route veelal in de schaduw. Onderweg waren we voorzien van water en ook dat was goed georganiseerd!

Na de optocht volgde zoals gewoonlijk de massale opmars, de openingsceremonie en de massale vendelgroet. Ook ons gilde was hierbij goed vertegenwoordigt. Daarna konden de wedstrijden beginnen.

Voor het eerst was er een team wat mee ging doen met het Jeux des Boules toernooi. Talena, Hein en Kees, hadden hier wel zin in. Het bleek een lang toernooi, zeker in de warme zon. Maar er werd wel gelijk een eerste prijs behaald. Erg knap gedaan!

Er werden nog enkele prijzen meer gehaald, dus we zijn deze dag niet voor niets gekomen.

De volgende prijzen gingen mee naar Oirschot:

• – 1e prijs – Jeux des Boules – Talena, Hein en Kees
• – 1e prijs – trommen jeugd – Thorsten Smetsers
• – 1e prijs – laserschieten – Thorsten Smetsers
• – 3e prijs – personeel – Anouska Aarts

Allemaal hartelijk gefeliciteerd met de behaalde prijzen. Het was ondanks de warmte weer een geslaagde dag!

In Memoriam Piet Schellekens

Afgelopen vrijdag 16 mei kregen we wederom verdrietig nieuws. Piet Schellekens is op 92 jarige leeftijd overleden. Piet is maar liefst 70 jaar lid van ons gilde, daarvoor heeft hij in 2024 zijn onderscheiding nog in ontvangst mogen nemen.

Op 16 jarige leeftijd liep Piet graag voorop in het gilde met de tamboers. Later heeft hij het schieten ontdekt en dat was helemaal zijn ding. Piet ging het liefst naar alle schietwedstrijden in de regio. Hij was erg fanatiek en heeft daarbij menig zilver gewonnen. Binnen ons gilde is Piet ook 3x een trotse koning geweest namelijk in1958, 1982 en in 2004.

Sinds 2011 werd er een nieuwe verschieting in het leven geroepen. Piet schonk het gilde namelijk een zilveren schild. Dit werd de Piet Schellekens Wisselschild verschieting. Ieder jaar konden de schutters van de 4 Oirschotse gilden, schieten om dit Wisselschild. Enorm trots was hij dat we dit een aantal jaren hebben gedaan.

Je zag Piet genieten bij het gilde. Hij kende iedereen, ook van de andere gildes en iedereen kende Piet. Er was dan ook altijd tijd voor een praatje. Onder het genot van een drankje werd er veel plezier gemaakt. Piet had veel humor en genoot zichtbaar. De laatste jaren schoot Piet niet meer mee. Toch ging hij nog regelmatig de schietwedstrijden af voor een praatje. Piet werd daar graag gezien en was een waardige ambassadeur voor ons gilde.

Ook al liep Piet niet altijd meer mee, Piet had het gilde altijd hoog. Zo werden we bijvoorbeeld met het hele gilde uitgenodigd op zijn 85^e verjaardag. Toen Piet 90 werd, is er ook een delegatie een vendelgroet gaan brengen. Dat waardeerde hij enorm.

We zullen je gezellige praatjes, je humor en je support bij de verschietingen erg missen Piet. Heel veel sterkte voor de familie en de nabestaanden.

Rust zacht Piet!

Helaas kregen we afgelopen dinsdag een droevig bericht dat Sjef van Nunen, een vriend van ons gilde helaas van ons is heengegaan.

Een vriend van het gilde was het. Je zag hem dus niet terug in de optocht, maar Sjef was wel een hele belangrijke vrijwilliger binnen onze vereniging. Sjef stond al meer dan 25 jaar klaar voor onze vereniging met zijn vele hand- en span diensten.

Zo verzorgde hij samen met zijn vrouw Lia al jarenlang de koffietafel voor de leden van het gilde bij Huize Mertens. Hij heeft heel wat uren geholpen achter de bar in het gildehuis. Bij het koning schieten zorgde hij er altijd voor dat op de juiste plaats en tijd het gilde van een drankje werd voorzien. Ook tijdens de jaarmarkt zat had steevast achter de kassa en samen met zijn vrouw Lia zorgde hij ervoor dat iedereen met een lach de markt op kwam.

Sjef deed zijn werk altijd met heel veel plezier. Hij deed alles met een lach en met veel humor. We zullen niet alleen deze humor ontzettend gaan missen, maar ook de vele momenten dat hij samen met Lia voor ons klaar stond en onze vereniging heeft geholpen met de vele hand- en spandiensten.

We gaan je missen Sjef. Rust zacht.

Afgelopen maandag 5 mei is tijdens een viering in de Sint-Petrusbasiliek de traditie van een kaarsje opsteken in de kapel van Maria van de Heilige Eik op de Inventaris Immaterieel Erfgoed Oirschot geplaatst. Hiermee is deze traditie officieel tot immaterieel erfgoed verklaard!

Oirschot loopt met het aanleggen van een officiële immaterieel erfgoedlijst voorop in Nederland bij de uitvoering van het UNESCO Verdrag Immaterieel Erfgoed.

UNESCO Verdrag

Immaterieel erfgoed is een nieuwe tak van erfgoed vanaf het moment dat Nederland in 2012 het UNESCO Verdrag ter Bescherming van het Immaterieel Erfgoed ondertekende. Door het Verdrag te ondertekenen nam Nederland de verplichting op zich om beleid te maken om de immaterieel erfgoedgemeenschappen te helpen om hun erfgoed te beschermen. Oirschot voert dit landelijke beleid uit en behoort daarmee tot de eerste gemeenten die het UNESCO Verdrag op lokaal niveau uitvoeren.

Wethouder Joep van de Ven en Pastoor Felie Spooren tekenen het certificaat waarmee de traditie van het ‘Kaarsje aansteken bij Maria van de Heilige Eik’ tot immaterieel erfgoed van Oirschot wordt verklaard. Op de achtergrond het Gilde Broederschap Onser Lieve Vrouwe.

Foto: Pixelview

De Heemkundekring “De Heerlijkheid Oirschot” reikt ieder jaar de Heemprijs uit voor een persoon of personen die een boek hebben geschreven over de geschiedenis van Oirschot of die een voor de plaatselijke geschiedenis belangrijk project heeft gerealiseerd.”

Dit jaar waren de 3 genomineerde: een boek “Kom, we gaan naar boven” van Jan van Gemert, nog een boek “Toponymie van Oirschot” door Paul Maas, Daniel Vangheluwe m.m.v. Henk van Hout én daarnaast waren de 4 Oirschotse Schuttersgilden voor de gezamenlijke “Wisselschildverschietingen” genomineerd.

Evenals de andere 2 genomineerde werden we uitgenodigd om bij de jaarvergadering op 10 april aan te sluiten.

De voorzitter van de commissie Heemprijs stelde de 3 genomineerde van de Heemprijs 2024 voor.  Alle 3 hebben we een ander onderwerp waardoor het moeilijk was voor de commissie Heemprijs om tot een besluit te komen.

Tegen onze verwachting in werden we uit geroepen tot de winnaar van de Heemprijs 2024. Een prachtige prestatie voor alle leden van de 4 Oirschotse gilden. Hoofdman Leo Schellekens van Broederschap van Onser Liever Vrouwe heeft de Heemprijs 2024 in ontvangst genomen namens de 4 gilden. Leo heeft in zijn dankwoord gezegd dat we trots zijn op deze prijs en doorgaan op de weg samen met de andere 3 Gilden, zodat de tradities en de “Wisselschildverschietingen” in ere worden gehouden. We bedanken de Heemkundekring voor deze mooie prijs!